Trong phần trước chúng ta đã tìm hiểu qua về một số kiểu dữ liệu trong Python và cách dùng, cũng biết một chút về lệnh While trong Python. Ở phần này, bạn sẽ biết thêm về lệnh phổ biến nhất trong Python là if.

Nếu đã từng học ngôn ngữ lập trình khác hẳn bạn đã biết công dụng của lệnh này, nhưng trong ngôn ngữ lập trình Python nó có thêm một số đặc điểm khá thú vị. Hãy cùng tìm hiểu nhé.

Việc ra quyết định là cần thiết khi chúng ta muốn thực thi một đoạn code chỉ khi nó thỏa mãn kiện nào đó. Lệnh if…elif…else được sử dụng trong Python để phục vụ cho mục đích này. Sau đây chúng ta sẽ đi tìm hiểu về các câu lệnh if trong Python, mỗi mục đều có ví dụ và diễn giải cụ thể để bạn hiểu rõ.

Nội dung chính:

  • Cấu trúc lệnh if trong Python
  • Lệnh if…else
  • Lệnh if…elif…else trong Python
  • Lệnh if lồng nhau trong Python

Cấu trúc lệnh if trong Python

if điu kin

   khi lnh

Ở đây, chương trình đánh giá điều kiện và sẽ thực hiện các lệnh khi điều kiện là True. Nếu điều kiện False thì lệnh sẽ không được thực hiện.

Trong Python, khối lệnh của lệnh if được viết thụt lề vào trong. Khối lệnh của if bắt đầu với một khoảng thụt lề và dòng không thụt lề đầu tiên sẽ được hiểu là kết thúc lệnh if.

Sơ đồ lệnh if trong Python

Sơ đồ lệnh if trong Python

Ví dụ 1:

# Nếu là số dương ta sẽ in một thông điệp thích hợp
num = 3
if num > 0:
 print(num, "là số dương.")
print("Thông điệp này luôn được in.")

num = -1
if num > 0:
 print(num, "là số dương.")
print("Thông điệp này cũng luôn được in.")

Kết quả đầu ra của chương trình trên:

3 là s dương.
Thông đip này luôn được in.
Thông đip này cũng luôn được in.

Trong ví dụ trên, num > 0 là điều kiện, khối lệnh của if được thực thi khi thỏa mãn điều kiện. Khi num bằng 3, kiểm tra điều kiện, thấy đúng, khối lệnh của if được thực thi. Khi num bằng -1, không khỏa mãn điều kiện, khối lệnh của if bị bỏ qua và thực hiện lệnh print() cuối cùng.

Chú ý kỹ hơn một chút, bạn sẽ thấy rằng lệnh print() không được viết thụt lề, điều này nói lên rằng, print() nằm ngoài khối lệnh if, nên nó sẽ được thực hiện, bất kể điều kiện là gì.

Lệnh if…else

Cấu trúc lệnh if…else

if điu kin:
    Khi lnh ca if
else:
    Khi lnh ca else

Lệnh if…else kiểm tra điều kiện và thực thi khối lệnh if nếu điều kiện đúng. Nếu điều kiện sai, khối lệnh của else sẽ được thực hiện. Thụt đầu dòng được sử dụng để tách các khối lệnh.

Sơ đồ lệnh if…else

Sơ đồ lệnh if...else

Ví dụ 2:

# Kiem tra xem so am hay duong
# Va hien thi thong bao phu hop

num = 3

if num >= 0:
   print("So duong hoac bang 0")
else:
   print("So am")

num1=-1

if num1 >= 0:
   print("So duong hoac bang 0")
else:
   print("So am")

Trong ví dụ 2, ta kiểm tra 2 biến là num và num1. Khi num bằng 3, thỏa mãn điều kiện num>=0 nên khối lệnh của if được thực hiện. num1=-1 không thỏa mãn điều kiện num1>=0 nên khối lệnh của else được thực hiện và bỏ qua khối lệnh của if.

Kết quả sẽ của lệnh trên sẽ in ra màn hình hai dòng: dòng trên là kết quả kiểm tra biến num và dòng dưới là biến num1.

So duong hoac bang 0
So am

Lệnh if…elif…else trong Python

Cấu trúc lệnh if…elif…else

if điu kin:
 Khi lnh cif
elif test expression:
 Khi lnh ca elif
else: 
 Khi lnh ca else

elif là viết gọn của else if, nó cho phép chúng ta kiểm tra nhiều điều kiện.

Nếu điều kiện là sai, nó sẽ kiểm tra điều kiện của khối elif tiếp theo và cứ như vậy cho đến hết.

Nếu tất cả các điều kiện đều sai nó sẽ thực thi khối lệnh của else.

Chỉ một khối lệnh trong if…elif…else được thực hiện theo điều kiện.

Có thể không có hoặc có nhiều elif, phần else là tùy chọn.

Sơ đồ của lệnh if…elif…else

Sơ đồ lệnh if...elif...else

Ví dụ 3:

x = int(input("Nhap mot so: "))
if x < 0:
 x = 0
 print('So am')
elif x == 0:
 print('So 0')
elif x == 1:
 print('So 1')
else:
 print('So duong')

Kết quả đầu ra:

Kết quả đầu ra của lệnh if trên Python

Nếu x là số âm thì in ra màn hình: “So am”.

Nếu x = 0 thì sẽ in: “So 0”.

Nếu x = 1 thì sẽ in: “So 1”.

Nếu cả 3 điều kiện trên đều sai thì in: “So duong”.

Lệnh if … elif … elif … là sự thay thế cho câu lệnh switch hay case trong các ngôn ngữ lập trình khác.

Lệnh if lồng nhau trong Python

Bạn có thể viết lệnh if…elif…else trong một khối lệnh if…elif…else khác, và tạo thành lệnh if lồng nhau. Không giới hạn số lệnh được lồng vào lệnh khác. Thụt đầu dòng là cách duy nhất để nhận diện mức độ lồng, do đó nó có thể gây rối, nhầm lẫn. Bạn nên hạn chế sử dụng nếu có thể.

Ví dụ 4:

# Trong code này, nhập vào một số
# Kiểm tra xem số âm hay dương
# hay bằng không và hiển thị
# thông báo thích hợp
# Sử dụng hàm if lồng nhau

num = float(input("Nhập một số: "))
if num >= 0:
   if num == 0:
       print("Số Không")
   else:
       print("Số dương")
else:
   print("Số âm")

Kết quả 1:

Nhp mt số: 10

S dương

Kết quả 2:

Nhp mt số: -5

S âm

Kết quả 3:

Nhp mt số: 0

S Không

Đến đây bạn đã nắm được những yếu tố cơ bản khi sử dụng lệnh if trong Python rồi. Phần tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu về vòng lặp for. Các bạn nhớ theo dõi nhé.

16 BÌNH LUẬN

  1. I know this if off topic but I’m looking into starting my own weblog
    and was curious what all is required to get setup? I’m assuming having a blog like yours would cost a pretty
    penny? I’m not very web smart so I’m not 100% sure. Any recommendations or
    advice would be greatly appreciated. Thanks

  2. Great blog! Do you have any tips for aspiring writers?

    I’m hoping to start my own website soon but I’m a little lost on everything.
    Would you propose starting with a free platform like WordPress or go for a paid option? There
    are so many choices out there that I’m totally confused ..
    Any recommendations? Many thanks!

  3. I have reaally learned result-oriented things
    via your blog site. One othwr thinbg I would really like
    to say is that often newer personal computer operating systems often allow extra memory for use,
    but they in addition demand more ram simpl too perform.

    If your computer can not handle a loot more memory and the newest computter software requires thhat memory spacde increase, it might be thee time to shop for a new Laptop or
    computer. Thanks

  4. One other thingg Iwould like to express is that rather han tring to suit all your
    online degree courses on days and nights that you complete
    work (since the majority people are exhausted when they come home),
    try to arrange most of your instructional classes on the weekends and only a few courses in weekdays, even if it means taking some time away from your saturday annd
    sunday. This is fantastic because on the week-ends, you will bee a loot more
    rested as well as concentrated for sschool work.

    Thanks alot : ) forr the different recommendaions I have figured out from your weblog.

  5. I all the time used to study post in news papers but now as I am a
    user of net so from now I am using net for articles or reviews, thanks to web.

  6. Hey! Someone in my Myspace group shared this website with us so I came to look it over.
    I’m definitely enjoying the information. I’m bookmarking
    and will be tweeting this to my followers! Outstanding blog
    and fantastic style and design.

  7. I really like your blog.. very nice colors & theme. Did you create this website yourself or did you hire someone to do it for
    you? Plz respond as I’m looking to create my own blog and would like to find out where u got this from.
    thanks a lot

  8. Howdy! I could have sworn I’ve been to this site before
    but after browsing through some of the post I realized it’s new to me.
    Anyways, I’m definitely glad I found it and I’ll be bookmarking
    and checking back frequently!

  9. After checking out a number of the articles on your blog,
    I honestly like your way of writing a blog. I saved as a favorite it to my
    bookmark website list and will be checking back soon. Take a look at my web site too and let me know how you feel.

THOÁT KHỎI BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here